Veilig en comfortabel leren slikken met oefeningen, houdingsadvies en aangepaste voeding.
Sliktherapie of dysfagietherapie is de logopedische behandeling van slikproblemen. Wie moeite heeft met slikken, verslikt zich vaak, hoest tijdens het eten of voelt voedsel blijven steken. Dat is niet alleen vervelend, het kan ook gevaarlijk zijn: voedsel of drank dat in de luchtwegen belandt, kan een longontsteking veroorzaken. De logopedist onderzoekt waar het slikproces misloopt en traint het opnieuw. Meer over de aandoening zelf leest u op de pagina over dysfagie.
Slikproblemen komen voor na een beroerte, bij neurologische aandoeningen zoals Parkinson, MS of ALS, na een operatie of bestraling in het hoofd-halsgebied, en bij ouderen bij wie de slikspieren verzwakken. Ook senioren in woonzorgcentra en neurologische patiënten in revalidatie vormen een grote groep. Bij baby's en jonge kinderen met eet- en drinkproblemen spreken we eerder van preverbale logopedie.
De kern van de therapie bestaat uit oefeningen die de slikspieren versterken en de coördinatie verbeteren: tong- en lipoefeningen, krachtig slikken, oefeningen voor de keelspieren en technieken zoals bewust de adem inhouden tijdens het slikken. Daarnaast leert u compensatietechnieken die het slikken meteen veiliger maken, bijvoorbeeld kleinere hapjes nemen, dubbel slikken of de keel vrijmaken na elke slok. Welke oefeningen zinvol zijn, hangt af van de fase van het slikproces waar het probleem zit; dat blijkt uit het slikonderzoek bij de start.
Soms maakt een eenvoudige houdingsaanpassing het verschil. Rechtop zitten tijdens en na de maaltijd is de basis. Daarnaast bestaan specifieke technieken zoals de kin naar de borst buigen tijdens het slikken (chin tuck) of het hoofd naar de zwakkere zijde draaien, waardoor voedsel langs het sterkere deel van de keel passeert. De logopedist test welke houding bij u het veiligste slikpatroon oplevert en oefent die in tot ze een gewoonte wordt, ook voor wie helpt bij het eten.
Wanneer dun vloeibare dranken te snel de keel in lopen, kan de logopedist adviseren om dranken in te dikken of voeding zachter of gemalen aan te bieden. Dat gebeurt in stappen, van gladde puree over zacht gemalen voeding tot gewone vaste voeding, en wordt regelmatig geëvalueerd: het doel blijft altijd zo normaal mogelijk eten. Hier werkt de logopedist nauw samen met de diëtist, die bewaakt dat de aangepaste voeding voldoende calorieën en vocht levert, en met de behandelende arts, die het medische plaatje opvolgt. Bij ernstige dysfagie beslist de arts of (tijdelijke) sondevoeding nodig is; sliktherapie ondersteunt dan de weg terug naar eten via de mond.
Een individuele sessie van 30 minuten kost bij een geconventioneerde logopedist in 2026 ongeveer 36 tot 40 euro, met een remgeld van circa 5,50 euro (ongeveer 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Dysfagie is een erkende stoornis binnen de RIZIV-nomenclatuur: terugbetaling vraagt een voorschrift van een arts, een logopedisch aanvangsbilan en akkoord van de adviserend arts van het ziekenfonds. Hoe u dat aanpakt, leest u bij terugbetaling van logopedie.
Verslikt u of een familielid zich vaak tijdens het eten? Vind een logopedist bij u in de buurt →