Te snel, onregelmatig en onduidelijk spreken: hoe herkent u broddelen en wat kan logopedie doen?
Broddelen is een vloeiendheidsstoornis waarbij iemand te snel of erg onregelmatig spreekt, waardoor de verstaanbaarheid daalt. Woorden schuiven in elkaar ("tevreden" wordt "tvreden"), lettergrepen vallen weg en zinnen worden slordig opgebouwd, met veel herstarts en stopwoorden. Kenmerkend is dat broddelaars zich vaak niet bewust zijn van hun onduidelijke spraak: het is de omgeving die telkens vraagt om iets te herhalen. Broddelen wordt meestal pas duidelijk vanaf de lagereschoolleeftijd en kan blijven bestaan tot in de volwassenheid.
Typische signalen zijn een hoog en wisselend spreektempo, ineengeschoven of "ingeslikte" woorden, monotone of hakkelige zinsmelodie en een rommelige verteltrant waarbij de rode draad zoekraakt. Vaak verbetert de spraak opvallend wanneer de spreker zich concentreert, bijvoorbeeld bij het voorlezen van een korte tekst of in een formeel gesprek, en verslechtert ze weer zodra de aandacht verslapt. Broddelen komt geregeld samen voor met druk gedrag, concentratieproblemen of slordig schrijven.
Broddelen en stotteren zijn allebei vloeiendheidsstoornissen, maar ze verschillen wezenlijk. Wie stottert, weet meestal precies wat hij wil zeggen maar geraakt er niet vlot uit: klanken blokkeren of worden herhaald, vaak met spanning en spreekangst. Wie broddelt, spreekt juist te snel en te slordig, zonder blokkades en doorgaans zonder spreekangst, en merkt het probleem zelf nauwelijks op. Beide stoornissen kunnen ook samen voorkomen, wat de diagnose lastiger maakt. Een logopedist die vertrouwd is met vloeiendheidsstoornissen brengt met een gericht onderzoek in kaart wat er precies speelt.
De behandeling start met een aanvangsbilan: opnames van spontane spraak, voorlezen en navertellen, aangevuld met onderzoek van taal en spreektempo. Daarna werkt de logopedist stap voor stap aan bewustwording (de spreker leert zijn eigen spraak beluisteren en beoordelen), aan een rustiger en regelmatiger spreektempo, aan duidelijke articulatie en aan een betere zinsopbouw en verhaalstructuur. Elementen uit stottertherapie en articulatietherapie worden daarbij gecombineerd. Omdat zelfcontrole de kern van de therapie is, zijn oefeningen thuis en feedback van de omgeving erg belangrijk.
Een individuele logopediesessie van 30 minuten kost bij een geconventioneerde logopedist ongeveer 36 tot 40 euro, met een remgeld van ongeveer 5,50 euro (circa 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Een bilanzitting kost ongeveer 40 tot 50 euro per 30 minuten, niet-geconventioneerde logopedisten rekenen 40 tot 60 euro per sessie. Het RIZIV betaalt enkel terug voor erkende stoornissen, na voorschrift van een arts, een aanvangsbilan en akkoord van de adviserend arts van het ziekenfonds. Valt uw situatie daarbuiten, dan biedt de aanvullende verzekering van het ziekenfonds vaak een tegemoetkoming van ongeveer 10 tot 20 euro per sessie, met een jaarplafond. Lees meer bij terugbetaling.
Vraagt de omgeving voortdurend om te herhalen, loopt het op school of op het werk moeilijk door onverstaanbare spraak, of vermijdt uw kind spreeksituaties? Laat het dan onderzoeken. Hoe vroeger de bewustwording start, hoe sneller het spreken verbetert. Bij twijfel over onderliggende oorzaken (gehoor, aandacht, neurologische problemen) verwijst de logopedist door naar de huisarts of een specialist.
Spreekt u of uw kind te snel en onduidelijk? Vind een logopedist bij u in de buurt →