Van moeizaam drinken aan borst of fles tot weigeren van vast voedsel: wanneer schakelt u een logopedist in?
Zuigen, slikken en later kauwen zijn complexe vaardigheden waarbij lippen, tong, kaak en ademhaling nauw moeten samenwerken. Bij sommige baby's en peuters loopt dat niet vanzelf. Ze drinken traag of onvoldoende, verslikken zich vaak, weigeren de lepel of blijven hangen bij gemalen voeding. Soms is er een duidelijke oorzaak, zoals prematuriteit, een schisis (lip- of gehemeltespleet), een neurologische aandoening of een periode van sondevoeding. Vaak spelen ook gevoeligheid in de mond en negatieve eetervaringen mee.
Bij baby's vallen drinkproblemen meestal als eerste op. Denk aan: heel lang doen over een voeding, veel melkverlies uit de mondhoeken, klokkende of hoorbare ademhaling tijdens het drinken, regelmatig hoesten of zich verslikken, overstrekken of huilen aan borst of fles, en onvoldoende gewichtstoename. Frequent verslikken kan wijzen op een slikprobleem (dysfagie) en verdient altijd medische opvolging. Bespreek deze signalen eerst met Kind en Gezin, de huisarts of de kinderarts: zij sluiten medische oorzaken uit voor de logopedische begeleiding start.
Rond de leeftijd van 4 tot 6 maanden start de overgang naar lepelvoeding, daarna volgen grovere texturen en kauwen. Sommige peuters blijven steken bij gladde papjes, kokhalzen bij stukjes, spugen voedsel uit of eten extreem selectief (enkel bepaalde kleuren, merken of texturen). Een langdurig eenzijdig eetpatroon kan de groei en de mondmotoriek remmen. Ook afwijkende mondgewoonten zoals aanhoudend duimzuigen of mondademen kunnen samenhangen met een zwakkere mondmotoriek.
De begeleiding van eet- en drinkproblemen bij baby's en peuters heet preverbale logopedie: logopedie in de fase vóór het spreken. De logopedist observeert een voedingsmoment, onderzoekt de mondmotoriek en zoekt samen met u naar oplossingen: een aangepaste drinkhouding, een andere speen of fles, technieken om het zuigen te ondersteunen, stapsgewijze opbouw van nieuwe texturen en het positief maken van eetmomenten. Ouders krijgen een centrale rol, vaak aangevuld met ouderbegeleiding, want de meeste winst wordt thuis aan tafel geboekt. Bij complexe problemen werkt de logopedist samen met kinderarts, diëtist en kinesitherapeut.
Een individuele sessie van 30 minuten kost bij een geconventioneerde logopedist ongeveer 36 tot 40 euro; na terugbetaling betaalt u zo'n 5,50 euro remgeld (ongeveer 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Een aanvangsbilan kost ongeveer 40 tot 50 euro per 30 minuten. Het RIZIV betaalt enkel terug voor erkende stoornissen, met een voorschrift van een arts, een logopedisch aanvangsbilan en akkoord van de adviserend arts van het ziekenfonds. Valt uw situatie daarbuiten, dan geeft de aanvullende verzekering meestal 10 tot 20 euro per sessie terug, met een jaarplafond.
Eten en drinken vormen de motorische basis voor het latere spreken, en aanhoudende voedingsstress weegt op het hele gezin. Twijfelt u, laat uw kind dan tijdig bekijken. Een logopedist die ervaring heeft met baby's en peuters kan vaak met kleine aanpassingen al een groot verschil maken.
Verloopt eten of drinken bij uw baby of peuter moeizaam? Vind een logopedist bij u in de buurt →