Mondspieren hertrainen en foutieve mondgewoonten afleren, vaak in samenspel met de orthodontist.
Oromyofunctionele therapie (OMFT) is een logopedische behandeling die het evenwicht in de mondspieren herstelt. Tong, lippen, wangen en kaakspieren werken bij een gezonde mond netjes samen tijdens rusten, slikken, kauwen en spreken. Gewoonten zoals duimzuigen, mondademen, een lage tongligging of tegen de tanden duwen bij het slikken verstoren dat evenwicht. Op termijn kan dat het gebit scheef duwen en de articulatie beïnvloeden. Meer achtergrond vindt u op de pagina over afwijkende mondgewoonten.
OMFT wordt het vaakst opgestart bij kinderen vanaf ongeveer zes jaar, wanneer ze rijp genoeg zijn om bewust te oefenen. Typische aanleidingen zijn een open mondhouding, aanhoudend duim- of vingerzuigen, een slappe lipsluiting, kwijlen, of een verwijzing door de tandarts of orthodontist omwille van een open beet of vooruitstekende tanden. Ook jongeren en volwassenen kunnen baat hebben, bijvoorbeeld voor of tijdens een orthodontische behandeling. Gaat de open mondhouding samen met vergrote amandelen of frequente verkoudheden, dan is eerst een bezoek aan de NKO-arts aangewezen: de neusademhaling moet vrij zijn voor de therapie kan slagen.
De therapie bouwt stap voor stap op. Eerst leert de logopedist de correcte rusthouding aan: lippen gesloten, tanden licht van elkaar en de tongpunt tegen het plekje achter de boventanden. Daarna volgen oefeningen die de tong-, lip- en wangspieren versterken en de juiste bewegingen automatiseren. Dat gebeurt met korte dagelijkse oefenreeksen thuis, want alleen door veel herhaling wordt het nieuwe patroon een gewoonte. Tips daarvoor vindt u bij oefeningen thuis. Waar nodig wordt ook aan de uitspraak gewerkt, bijvoorbeeld bij lispelen, eventueel gecombineerd met articulatietherapie.
Een kernpunt van OMFT is het afleren van de foutieve slik, waarbij de tong tijdens het slikken tegen of tussen de tanden duwt. We slikken honderden keren per dag, dus die kracht op het gebit is aanzienlijk. De logopedist leert eerst het correcte slikpatroon bewust aan met water, daarna met vast voedsel, en automatiseert het vervolgens in het dagelijkse leven. Parallel worden zuiggewoonten zoals duimen of een fopspeen afgebouwd, omdat die de tongligging telkens opnieuw verstoren.
OMFT en orthodontie versterken elkaar. Beugels kunnen tanden recht zetten, maar als de tong blijft duwen of de mond open blijft hangen, schuiven de tanden na de behandeling vaak weer terug. Daarom verwijzen orthodontisten geregeld eerst naar de logopedist, of laten ze beide behandelingen parallel lopen. Een gangbare volgorde is: mondgewoonten en slikpatroon corrigeren voor of tijdens de actieve beugelfase, en het nieuwe patroon onderhouden tijdens de retentiefase. Overleg tussen logopedist, orthodontist en tandarts bepaalt de beste timing voor uw kind.
Een individuele sessie van 30 minuten kost bij een geconventioneerde logopedist in 2026 ongeveer 36 tot 40 euro, met circa 5,50 euro remgeld (ongeveer 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Let op: OMFT op zich valt niet altijd onder de erkende RIZIV-stoornissen. Terugbetaling via het RIZIV vraagt sowieso een voorschrift van een arts, een aanvangsbilan en akkoord van de adviserend arts van het ziekenfonds. Lukt dat niet, dan komt de aanvullende verzekering vaak tussen met 10 tot 20 euro per sessie, met een jaarplafond. Informeer vooraf bij uw logopedist en ziekenfonds.
Duimt uw kind nog of slikt het verkeerd? Vind een logopedist bij u in de buurt →