Hardnekkige problemen met lezen en spellen: signalen herkennen, diagnose en logopedische begeleiding.
Dyslexie is een leerstoornis waarbij het lezen en spellen hardnekkig moeilijk blijven, ondanks normale intelligentie, voldoende oefening en goed onderwijs. Het kernwoord is hardnekkig: waar klasgenoten na extra oefenen vooruitgang boeken, blijft een kind met dyslexie traag en foutief lezen. Dyslexie heeft niets te maken met dom of lui zijn, het is een andere manier waarop de hersenen geschreven taal verwerken. De stoornis gaat vaak samen met een spellingstoornis (dysorthografie) en komt soms voor naast dyscalculie of een taalontwikkelingsstoornis.
In de kleuterklas kunnen er al voortekenen zijn: moeite met rijmen, letters herkennen of klanken onderscheiden. De echte signalen verschijnen meestal in het eerste en tweede leerjaar: traag en spellend blijven lezen, letters omwisselen (b/d, eu/ui), woorden raden in plaats van lezen, veel spelfouten ook in vaak geoefende woorden, en een groeiende weerstand tegen lezen en huiswerk. In hogere leerjaren valt vooral het trage leestempo op, met gevolgen voor alle vakken waar veel gelezen moet worden. Blijven de problemen bestaan ondanks extra hulp op school, dan is verder onderzoek aangewezen. Overleg daarbij ook met school en CLB; onze pagina over logopedie, school en CLB legt uit wie welke rol speelt.
De diagnose vertrekt van een uitgebreid logopedisch aanvangsbilan: genormeerde tests voor lezen en spellen, aangevuld met gegevens over de schoolse voorgeschiedenis. Om van dyslexie te spreken moet er een duidelijke achterstand zijn én moet die hardnekkig blijken, dus blijven bestaan ondanks een periode van gerichte, intensieve hulp. Daarom wordt de diagnose zelden voor het einde van het tweede leerjaar gesteld. Andere verklaringen zoals een gehoor- of zichtprobleem worden best uitgesloten via de huisarts of een specialist.
De begeleiding bij dyslexie traint systematisch de koppeling tussen klanken en letters, leesstrategieën, leestempo en spellingregels, afgestemd op het niveau van het kind. Daarnaast leert het kind compenseren: voorleessoftware, luisterboeken en meer tijd bij toetsen. De logopedist stemt af met de school over redelijke aanpassingen in de klas. Ook aan het zelfvertrouwen wordt gewerkt, want faalangst sluipt er snel in. Thuis kunt u ondersteunen met samen lezen op een ontspannen manier; tips vindt u bij oefeningen voor thuis.
Dyslexie behoort tot de leerstoornissen waarvoor het RIZIV terugbetaling voorziet. Voorwaarden: een voorschrift van een arts, een logopedisch aanvangsbilan en het akkoord van de adviserend arts van het ziekenfonds. Een individuele sessie van 30 minuten kost aan conventietarief ongeveer 36 tot 40 euro, met een remgeld van circa 5,50 euro (ongeveer 3 euro bij verhoogde tegemoetkoming). Het bilan kost circa 40 tot 50 euro per 30 minuten; niet-geconventioneerde logopedisten vragen 40 tot 60 euro per sessie. Let op: de RIZIV-aanvraag voor leerstoornissen moet meestal binnen een bepaalde schoolleeftijd gebeuren en de goedkeuring geldt voor een beperkt aantal sessies. Krijgt u geen RIZIV-akkoord, dan betaalt de aanvullende verzekering van het ziekenfonds vaak 10 tot 20 euro per sessie terug, met een jaarplafond. Meer uitleg bij terugbetaling.
Dyslexie groeit er niet uit, maar met de juiste begeleiding, hulpmiddelen en aanpassingen kunnen kinderen en jongeren met dyslexie perfect hun studietraject afwerken. Vroege herkenning maakt het verschil: hoe sneller de aanpak start, hoe kleiner de achterstand en de frustratie.
Vermoedt u dyslexie bij uw kind en wilt u een onderzoek laten uitvoeren? Vind een logopedist bij u in de buurt →